Droom apparaten

Iedereen heeft ze, de droom spullen uit je jeugd die je graag had willen hebben. Voor mij zijn dat er best een aantal, met name muziek apparatuur. In tijden van voor het serieuze internet echt op gang kwam, en je je informatie daar echt vandaan kon halen waren er de tijdschriften. Sound on sound, Future Music, interface (in Nederland), en zo nog wel een paar die ik vergeten ben.

Voor mij was de Future Music het blad waar ik naar uit keek en ik binnen budget kon betalen. De “in de studio met..” artikelen waren veruit mijn favoriete artikelen. Apparatuur op foto’s en inzichten in hoe ze gebruikt worden waren volop te vinden. Vaak ook nog een en ander aan voor mij onbekende apparaten en dat maakte de intrige des te groter.

De apparaten

Een van de apparaten die je vaak tegenkwam was de Akai MPC 2000 XL, of de 3000. De 3000 was al buiten bereik in die tijd, maar de 2000XL was nog in productie. Nog altijd veel te duur en er een bij elkaar sparen zou enkele zomers vakantiewerk vergen, maar dromen mag.

Daarnaast was er in die tijd een aardige noviteit uitgekomen, de Nord Modular G1. Verkrijgbaar in rack en een keyboard versie. Veel mensen waren op zoek naar een 303, 909, of een 808 en ook toen al waren dat veelgezochte apparaten. Hoewel ik die graag had willen toevoegen aan de lijst en ooit aan de collectie waren deze voor mij toch minder magisch dan de combinatie van een MPC & de Nord Modular. In mijn idee kon ik met deze combinatie alles maken wat er te verzinnen viel.

Komt nog eens bij dat ik ze zag in studio interviews met sommige van mijn favoriete artiesten of op foto’s van studio’s. Ik dacht dat ik de tijdschriften nog had liggen maar ik heb ze een aantal jaren geleden grotendeels opgeruimd. Op een paar echt nostalgische na. Gek genoeg degene met de Nord Modular review en de interviews heb ik niet bewaard.

Ik heb getracht ze op te zoeken, maar niet gevonden. Als ik mij niet vergis waren het Jori Hulkkonen en Christan Vogel die ze in hun studio hadden indertijd.

Ook Dr Macabre had er een, en veel later zag ik er nog een voorbij komen in de studio van Frank Bretschneider in een mooi rack met een Octratrack, en een Sherman Filterbank. Erg mooie combinatie.

De nostalgie

Omdat we allemaal weleens nostalgisch zijn heb ik zo af en toe een bui en dan ga ik op zoek naar een Nord G1 keyboard, en dan is het altijd net een te grote uitgave om het te verantwoorden. Een Mpc 2000XL is goed te doen. En die heb ik ook een hele tijd gehad. Totdat er een mooi moment was om hem te verkopen.

En nu is er de MPC One, de Live 3, en heel leuk de MPC sample die eigenlijk de beperkingen heeft die een 2000 XL of andere oude MPC’s zo leuk maakten (al was het toen nog weleens frustrerend). Dus qua MPC’s is de noodzaak buiten de nostalgie niet heel groot om er nog eens goed achteraan te gaan en een mooi exemplaar op de kop te tikken.

De Nord Modular echter, blijft in mijn achterhoofd rondzingen. En van tijd tot tijd ga ik op zoek naar een mooi exemplaar.

De software kant

Nu is de Nord Modular een platform met een software kant waarin je de patches maakt, opslaat en via midi naar de Nord Modular stuurt, waar alle DSP kracht zit.  De Nord Modular niet zo heel lang gemaakt en was het een aardige aanslag op het kleine bedrijf Clavia. Met de opkomst van software synths, samplers etc is de houdbaarheid van een prijzig DSP platform snel onder druk komen te staan.

Je hebt dus naast de hardware, ook nog de software werkend nodig en net de juiste midi interface om alles netjes te kunnen draaien. Je kan gaan voor een oude windows of Mac en daar de laatste versie van de officiële software op draaien, met een midi interface uit die tijd. De full retro stijl als het ware.

Of een van de moderne opnieuw gebouwde editors opzoeken die ik om wat voor reden dan ook nooit aan de praat heb gekregen. Hoe dan ook optie 1 neemt veel te veel ruimte in beslag en optie 2 is mij tot op heden niet gelukt. En dan is de aanschaf eigenlijk niet meer dan een duur object om naar te kijken. En dan, ja dan heb ik de plaatjes nog.

Een oplossing

Hoewel het om puur nostalgische redenen hebben van oude apparatuur en deze werkend krijgen en onderhouden een mooie hobby op zich is ben ik bang dat de uiteindelijke uren die ik er echt muziek mee maak toch te beperkt zijn. De lol zit hem dan voornamelijk in het eerste deel. En wie weet valt het dan toch tegen. Het zijn ook geen bedragen om zomaar uit te geven en het dan niet te gebruiken, omdat het of niet werkt, of toch niet pas.

Hoewel het geen 1 op 1 vervanging is van deze machines of van de nostalgie die er voor mij aan verbonden is, zijn er moderne oplossingen te over. Op het gebied van modular zijn er de Eurorack en andere formaten modulaire hardware synthesizers die de laatste 2 decennia heel erg hard aan de weg getimmerd hebben. Op software gebied heb je Max MSP, PureData en de live coding tools zoals Tidal Cycles. Met een mooie controller erbij en je komt qua workflow ook in de buurt.

Op MPC gebied zijn er talloze opties die ik eerder al genoemd heb, waarbij de sample er voor mij het meest uitspringt als moderne vervanger van een MPC als de 2000XL.

Daarnaast is er de leercurve, die tijd steek ik liever in MAX MSP. En dat is ook een erg mooie virtuele omgeving die allerlei mogelijkheden biedt. Maar toch he, af en toe geef ik toe aan de nostalgie en ga ik op zoek. En mocht er een keer een gigantische prijsdaling komen. Wie weet tik ik deze combinatie dan toch op de kop.

Herzien van de werkwijze & het focus probleem

Ik ben bezig geweest met het opnieuw ontwerpen van mijn workflow gericht op het verkrijgen van meer focus. Het is een tijd geleden dat ok mijn dagelijkse, wekelijkse en maandelijkse planning tegen het licht heb gehouden. Ik heb mijn planning nodig als belangrijkste instrument om mijn energie over de lange termijn vast te kunnen houden. Zoals sommigen wellicht weten heb ik hersenschade en een gelimiteerde hoeveelheid aan cognitieve energie. Net als iedereen overigens, alleen is dat bij mij wat sneller op en is de hoeveelheid heel onvoorspelbaar. Door de planning kan ik met meer zekerheid mijn cognitieve energie voorspellen voor de komende paar dagen. 

Het planningssysteem bestaat uit een behoorlijk recht toe recht aan puntensysteem. Bijvoorbeeld, een activiteit zoals beweging voegt een punt toe aan de dagelijkse hoeveelheid en ontbijt en andere dagelijkse taken kosten een punt. Enzovoorts. In het begin van mijn revalidatie traject heb ik een paar weken alles bijgehouden en notities gemaakt om te zien welke activiteiten punten kosten en welke punten opleveren. Het gaat erom te leren hoeveel energie bepaalde activiteiten kosten en hoeveel sommige opleveren. Zoals slapen of wandelen. En dankzij het combineren van activiteiten kan ik tussen de 28 en 30 punten per dag uitgeven, als het ware. Dit voordat het herstel te lang gaat duren en ik niet langer die 28 a 30 punten ook de volgende dag weer kan uitgeven. 

Exacte wetenschap?

Dit is geen exacte wetenschap, er zijn geen garanties. Het vergroot echter wel mijn kansen op het over lange termijn kunnen vasthouden van een bepaalde hoeveelheid activiteiten. Het gaat dus om kans op als het ware, kansberekening. 

Als ik gewoon doorga tot ik echt last ga krijgen is er een bijna 100 procent kans dat ik plat ga ik de komende paar dagen. Hou ik mij aan de planning dan neemt die kans significant toe. Ik heb goede reeksen gehad van een paar maanden. Het venijn zit hem in de details, als ik eenmaal een goede periode heb, ben ik snel geneigd om afgeleid te raken en mijn planning te vergeten of simpelweg te negeren. Misschien niet de planning op zich, maar wel mijn focus op het doen van de dingen die ik belangrijk vind. Dat heb ik pas weer ervaren nadat ik mijn planning weer moest herzien na een periode van snel energie verlies en slecht herstel.

Het probleem van de laatste tijd, gebrek aan focus.

Als ik mij eenmaal goed voel, dan wijk ik nog weleens af van mijn planning, niet zozeer in uren die ik besteedt maar wel in het doen van veel meer verschillende projecten, het werken aan ideeën en volgen van interesses. Als ik minder energie heb kan ik mij veel beter richten op de dingen die echt belangrijk zijn. Het belangrijkste project, de leukste activiteit, dat ene moeilijke ding. Wat het ook moge zijn.

In een periode met meer energie, verlies ik die focus en ga ik rondkijken en zie ik andere leuke dingen om te verkennen en uit te zoeken. En dit zorgt ervoor dat alles een beetje stil komt te staan. Niets komt dan echt af. Dus hoe bewaar ik mijn focus en voorkom ik dat ik zo snel afgeleid raak. 

Aandacht.

Het gaat om het richten van mijn aandacht op de juiste dingen, en op een goede dag is mijn aandacht vaak overal en nergens. Je brein heeft natuurlijk ook tijd nodig om lekker te kunnen dagdromen en dingen te ontdekken. En in het leven, veranderen doelen en prioriteiten uiteraard ook. Maar er is een limiet aan het aantal zaken waar je je energie op kan richten. Je kan niet alles op dezelfde hoge kwaliteit doen, je kan niet met alles op je hoogste (cognitieve) niveau werken. Je kan niet en piano leren spelen, een nieuwe taal leren, een huis bouwen, trainen en de dagelijkse verplichtingen op hoog niveau uitvoeren. Er zit een limiet aan. Op zijn best, als je de energie al kan vinden, kan je alles maar op halve kracht doen. Het zal middelmatig zijn en het duurt veel langer om iets af te krijgen. 

Dat is mijn probleem, teveel projecten, taken en activiteiten tegelijkertijd. De probleem was niet zozeer de planning, maar het gebrek aan richting en de keuze wat nu het belangrijkste is om te doen. 

Mijzelf richten op de belangrijke dingen.

Ik diende mijzelf weer te richten op de dingen die ik het leukst vind om te doen. Waaraan het werken eraan het meeste plezier geeft. Ik heb oude notities waarin staat dat je maximaal 3 grote projecten in je leven goed kan managen. Of activiteiten of hobbies die je leuk vindt. Mocht 1 van de 3 niet je werk zijn. Je werk neemt sowieso een van de 3 in beslag, dus kan je dat ook waar mogelijk wel een van die leuke dingen laten zijn. Je werk is er dus 1. Dan blijven er 2 over. Dan is er je belangrijkste interesse, waar je als het ware automatisch naartoe beweegt. Laten we zeggen, piano spelen, of het schrijven van een boek. Of het herbouwen van je oude motor. Dit zijn allemaal projecten die veel tijd, energie, inzet en consistentie vergen. En het is ook lang niet altijd leuk. Het zijn gewoon de dingen die je het leukst vind om te doen. Waar je echt je energie en tijd in wil steken. 

Dus ik moest het aantal “projecten” weer drastisch naar beneden gaan brengen. Weer de dingen doen die ik het leukst vind om te doen. Waar ik echt mijn energie en tijd in wil steken. 

Er was dus geen noodzaak om mijn planning te herzien, gewoon de projecten uitkiezen en kijken welke stappen ik moest nemen om daarin weer vooruit te komen. De activiteiten vullen met werk aan de belangrijkste projecten. Als ik lees, dan lees ik een boek gerelateerd aan een van de projecten. Als ik een blok plan met hoog cognitief werk, idem. Dat klinkt makkelijk zat, echter moet ik mijzelf bewust herinneren aan de projecten en de doelen, anders raak ik toch afgeleid. 

Wat is er veranderd?

Ik heb mijn planning dus niet veranderd. Wel heb ik een dagelijks moment waar ik mijzelf herinner aan de projecten waar ik echt aan wil werken en geef mijzelf geen andere optie. Ik heb een paar aantekeningen in het zicht gelegd die mij herinneren aan de projecten en zo probeer ik de focus te behouden. We gaan zien of het helpt. 

Een andere reminder.

Als ik een periode heb met hogere energie niveaus is het ook belangrijk mij niet gelijk weer over de kop te werken. Ik kan dan natuurlijk wel iets meer doen, maar ik moet het niet overdrijven. Want dat leidt tot een neerwaartse spiraal. Dit geldt uiteraard voor iedereen. Je kan helemaal in projecten gezogen worden en dat gaat behoorlijk rap. Zeker als ze veel betekenen en ook veel energie geven. Herinner jezelf dan aan het feit dat herstel en rust ervoor zorgen dat je iedere dag weer kan werken aan wat je het belangrijkste vind. Het is de consistentie die je vooruit gaat brengen en wat het belangrijkste is in het leven. Niet heel hard werken en na een korte periode tegen een muur oplopen en moeten stoppen. Wees dus een beetje streng en aardig voor jezelf tegelijk. Waardeer de rust en herstel periodes net zoveel als de periodes van hard werken. Geniet van het proces. Want het is lang niet altijd leuk, maar ook in de moeilijke tijden is er zat lol te beleven. 

Max patching – werken aan mijn max bibliotheek de expert sleepers editie.

Max MSP krijgt de laatste tijd weer meer aandacht aangezien ik weer meer met mijn Eurorack bezig ben. Ik heb een aantal Expert sleepers modules en deze zijn ideaal in combinatie met Max. De expert sleepers set-up bestaat uit de ES-9, dat is een audio interface die DC gekoppeld is en dus geschikt is voor zowel audio als CV signalen. Daarnaast heb ik 2 expanders, de ES-5 die een aantal DC gekoppelde outputs toevoegt en de ESX-8CV die een aantal CV outputs toevoegt. Dus een berg in en outputs om mee te werken. Dus de eerste nieuwe patch die ik aan het maken ben is een eenvoudige communicatie patch voor deze configuratie. Als dat eenmaal werkt heb ik een mooie startpunt voor het ontwerpen van sequencers, audio bewerkers, loopers en allerlei andere leuke zaken. 

Het leren van Max MSP tijdens het bouwen. 

Ik ben aan het werk gegaan en heb bij het maken van deze patch hulp gevraagd aan Claude, en het onderwijl aanpassen naar wat ik wilde bereiken. Het vereist nog wat finetuning. Zodra het klaar is deel ik de patch in mijn repository, hier te vinden. Het is wellicht een leuke combinatie om de patch en de muziek te delen als ik eenmaal zover ben dat projecten echt muziek gaan opleveren. Iets om over na te denken. De patch bestaat uit een paar onafhankelijke delen, allereerst een set onderdelen geleverd door  Expert Sleepers voor de 2 expanders, deze kan je  hier vinden: Expert Sleepers Max externals.

De rest is gebouwd rondom deze externals and de logica rondom de in en outputs. Het is leuk om AI te gebruiken als leraar, om zo stap voor stap de patch te bouwen en te laten uitleggen. Het is een stuk sneller op deze manier, de enige zorg die ik heb is of ik het echt zo goed leer en internaliseer als bij een meer traditionele manier van leren. Het lezen van bergen handleidingen, boeken en ouderwets trial & error. De tijd zal het leren, en bij de meer “saaie” maar noodzakelijke patches die zorgen voor communicatie is een beetje snelheid wel zo fijn. 

Toekomstige ideeën. 

Het grote idee is het integreren van mijn Eurorack, het sturen van CV naar het rack en de audio opnemen in een patch en het maken van loops, bewerken van audio en sequence. Dat zal per patch gaan verschillen. Volgende idee om uit te werken is een looper. Daar heb ik al een beetje een idee voor. Maar voor nu is dit een mooie start.

Leren programmeren, nog steeds relevant?

Mijn reis in computerland begon met programmeren, wat toch wel essentieel was voeger als je wilde dat je computer iets deed. Zeker als geld een belemmering was en je wilde iets wat niet direct voorhanden was. Software was duur. Het was de start van een fascinatie voor technologie, techniek en wetenschap. Het maken van dingen is vaak toch een soort magie. Althans voor mij. Zeker het maken van dingen uit het (schijnbare) niets. Heden ten dage, is er heel veel goede software ook gratis voorhanden. Of tegen acceptabele prijzen. 

Veel mensen gebruiken gewoon software zonder zich af te vragen hoe je dit zou moeten bouwen of hoe zoiets tot stand komt. En zo komen ze nooit in aanraking met een enkele regel code. In dit nieuwe AI tijdperk kan je code schrijven zonder er ook maar iets vanaf te weten. Of het nu code is of andere technische achtergrond. Het lijkt niet meer nodig te zijn. De vraag is waarom zou je je code schrijven (of andere technische vaardigheden) jezelf nog aanleren en eigen maken? Is het leren van deze vakgebieden nog relevant?

Is er nog een noodzaak om te leren programmeren?

Met alle nieuwe technologie is er altijd een groep mensen die waarschuwen voor een achteruitgang van kennis in het vakgebied waarin de nieuwe technologie zijn intrede doet. Ooit in tijden toen de hogere level programmeertalen in opkomst waren was men bang dat software bouwers niet meer zouden weten hoe computers op een lager niveau werken. Dit zou leiden tot inefficiënte code die traag zou zijn en veel te groot. Maar achteraf had dit meer te maken met More’s law. Al de nieuwe kracht die ieder jaar uitkwam gaf ruimte aan wat luier gedrag op het gebied van efficiënte code. Maar de tijd ging vooruit en deze thema’s kwamen vanzelf weer terug. 

Ditzelfde is waar voor het schrijven van code als vak, als vaardigheid. Als je iets wil bouwen is domein kennis erg belangrijk, ook nu al. Dus nu kan iemand met domein kennis, zonder enige programmervaardigheden op zijn minst een goed prototype bouwen. Of zelfs een prima eerste productversie. Maar daarna, heb je toch al snel software ontwikkelaars nodig om het product verder te brengen, en als je als ontwikkelaar ook nog domein kennis hebt is dat helemaal mooi. JE loopt toch als snel aan tegen zaken als schaalbaarheid, implementatie van nieuwe ideeën en het onderhouden van het product, hier zijn specialisten nog altijd nodig. Een basiskennis programmeren brengt je maar zo ver. Diepe kennis van programmeren of welke technisch beroep dan ook is nog steeds erg belangrijk. Wellicht wel belangrijker dan ooit in dit nieuwe tijdperk.

Hoe belangrijk is kennis van het schrijven van code?

AI kan heel veel, zeker logische en procesmatige dingen zoals het schrijven van code en allerlei taken daar omheen. Dus waarom zou je de moeite nog nemen om dit te leren. Het antwoord is eenvoudig. Het is belangrijk om een diep begrip en gevoel te hebben bij taal om goed te communiceren. En echt te kunnen overbrengen wat je wil bereiken. De enige manier om dat te kunnen is een goed taalgevoel te hebben, en kennis van hoe de taal in elkaar steekt. Maar de belangrijkste factor is de lol die je uit het schrijven van code kan halen. Het plezier van het schrijven van iets dat werkt, het opsporen van de bug die er al tijden in zit en het ervaren van de “flow state” tijdens het schrijven. De beloningen zijn er. Dit kan allemaal alleen bereikt worden als je zelf de code schrijft. Het is ook een hele mooie uitdaging. Het leert je om op een bepaalde manier te denken en het vergroot je oplossend vermogen, het werken aan oplossingen en het plezier van het bouwen van dingen. Kan AI al deze dingen ook en ook nog eens sneller. Jazeker, maar het kan je niet de vreugde geven van het leren van iets nieuws, of de blijvende uitdaging bieden van het leren van moeilijke dingen. Het traint je brein en maakt groei mogelijk. Wat dan ook leren is erg belangrijk en leren programmeren is een uitstekende keuze. Ga er gewoon voor.   

Werken aan dingen, zonder plan, is moeilijk.

Ik probeer mijn ritme weer te vinden en dat is niet eenvoudig, ik ben best goed in het blijven doen van dingen maar op dit moment bevind ik mij in een rommelige staat. Meetstal werk ik aan projecten met een doel voor ogen. Zonder echt voor dat doel te gaan op de meest efficiënte manier. Dit is om ruimte te laten voor “happy accidents”, nieuwe ideeën, en aanpassingen van doe doelen als geheel. Maar het hebben van een doel houdt voor mij automatisch het momentum er in. Zonder doel mis ik dat momentum. Een vaag doel is goed genoeg. Op dit moment is er geen doel. 

Werken aan verschillende dingen, vooral technische.  

Als dit dan gebeurd is het voor mij moeilijk om te leunen op het gewoon beginnen en blijven doorgaan omdat die drijfveer ontbreekt. Gelukkig is er wel altijd iets te doen. Dingen, met vaak als bijproduct ideeën. Dat levert wel wat op. Maar ik neig vooral naar het oppakken van technische zaken en het leren van dingen. Dus boeken en handleidingen lezen, om uit te vinden hoe dingen werken en het uitpluizen van technische vraagstukken. Dat is ook waar mijn comfort zone zich bevindt in dit soort periodes. 

Hoe inspiratie werkt daar heb ik wel een en ander over gelezen en ik weet dat het gebeurd als je werkt aan je vaardigheden en zo je proces aanscherpt, dan komen periodes van inspiratie als vanzelf. Maar met alleen theorie en studie kom je er niet, je moet ook gewoon met je spullen spelen. Dus ik eindig met een hoop aantekeningen over hoe de spullen werken en zonder opnames gemaakt met deze spullen. Die dan eindigen in de bibliotheek met opnames voor later gebruik. En dat is een probleem.  

Play mode

Ik heb dus nog niet uitgevogeld hoe ik in deze “play mode” terecht kom. Wat zich zou moeten uitten in het pakken van een paar apparaten, en gewoon beginnen met een jamsessie en op record drukken. Om de een of andere reden kom ik daar niet op. En als ik al dat gevoel heb, is het meestal op een moment dat ik geen instrumenten bij de hand heb en eindig ik met een stapel notities en zonder opnames. En die aantekeningen eindigen lang niet altijd op een later tijdstip als opnames. In een ideale wereld zou ik gewoon alles opnemen. 

De les? Blijf spelen.